करिब तीन किलो तौलको ठुलो शरीर बोकेर चीनको माथिल्लो भूगोल, किर्गिस्तान, काजकिस्तान, पूर्वी युरोप, मङ्गोलिया र रुसको दक्षिणी भेगबाट चार हजार किलोमिटरभन्दा बढीको दुरी पार गरेर कालो गरुड नेपाल आइपुगेका हुन् । हिमालदेखि तराईसम्मका नेपालका सिमसार क्षेत्र बर्दिया, चितवन, शुक्लाफाँटा, कोशीटप्पु आदिमा कालो गरुडका जोडी माया साटिरहेका छन् । यसले १२ घण्टासम्म आकाशमा लगातार उडेपछि बास बस्दै बस्दै करिब महिनासम्मको यात्रा तय गर्छ ।

माया साट्न आउने अरू सुन्दर जोडीमा हाँसका समूह पनि पर्छन् । फुर्के हाँस र मणि तुण्डक हाँस सबैभन्दा सुन्दर मानिन्छ । फुर्के हाँस साइबेरिया र जापानका उत्तरी भेगबाट नेपाल आइपुगेका छन् ।

बरालका अनुसार मणि तुण्डक हाँसको गाढा टल्कने हरियो टाउको र सेतो कालो शरीरसँगै रातो ठुँड र खुट्टाको सुन्दरताले कहिलेकाहीँ डाँफे चराकै झल्को मेटाउने गर्छ । यो चरा पनि बचेरा हुर्काइसकेर रुस र त्यसभन्दा परदेखि नेपाल घुम्न आउने गर्छन् । फुर्के हाँस शाकाहारी हुन्छ भने मणि तुण्डक हाँस मांसाहारी हुन्छन् । फुर्के हाँस चितवन, कोशी, जगदीशपुर ताल र फेवाताललगायतमा आइसकेको चराविद् टीकाराम गिरीले बताउनुभयो । मणि तुण्डक हाँस भने ताजा पानी बग्ने नदी आसपास चखेवाका जोडी सँगसँगै रमाउने गर्छन् । गिरीका अनुसार हिउँदमासमा आउनेजति चरा लगभग नेपाल आइसकेका छन् । अर्को महिना यसरी आएका चराको गणना गरिँदै छ ।चाँदनी हमाल