प्रतिपक्षी दलहरूको अवरोधबिच प्रतिनिधि सभाले वैकल्पिक विकास वित्त परिचालन विधेयक बहुमतले पारित गरेको छ । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले संसद्मा उपस्थित भई सांसदका प्रश्नमा जवाफ दिनुपर्ने माग गरेर प्रतिपक्षी दलहरूले बिहीबार पनि सभामा अवरोध गरेका थिए । प्रतिपक्षी दलहरूले रोस्ट्रमअघि नाराबाजी गरिरहेका बेला सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले सभाको कारबाही अघि बढाउनुभएको थियो । अवरोधबिच तीन वटा विधेयक संशोधन दर्ता प्रव्रिmयाका लागि पनि स्वीकृत भएका छन् । फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनपछिको सभामा अवरोधबिच कार्यसूची अघि बढाइएको यो पहिलो पटक हो ।
प्रधानमन्त्रीसँगको प्रश्नोत्तर कार्यक्रम कार्यान्वयनको माग गर्दै नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) ले यथास्थान र रोस्ट्रम अगाडिबाट नाराबाजी गरेका थिए । नाराबाजीबिच सदन कार्यसूचीमा प्रवेश गराइएको हो । पहिलो बैठकमा अवरोध भएपछि सभामुख अर्यालले प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहसँग समेत परामर्श गर्नुभएको थियो । परामर्शपछिको दोस्रो बैठकमा अर्यालले अवरोधबिच कार्यसूची अघि बढाउनुभएको हो ।
अवरोधबिच अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले विधेयकको दफाबार छलफल सदनमा गरियोस् भन्ने प्रस्ताव पेस गर्नुभएको थियो । सभाबाटै फास्ट ट्र्याकमा विधेयक पारितको कार्यसूची बिहीबारका लागि तय भएको थियो । विधेयकमा दर्ता भएका छ वटा संशोधनमध्ये सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसदद्वय लिमा अधिकारी आचार्य र गणेश कार्कीले संशोधन फिर्ता लिनुभएको थियो । छलफलमा भाग लिने क्रममा अधिकारी र कार्कीले सरकारले संशोधन स्वीकार गर्ने जानकारी दिएकाले आफ्नो संशोधन फिर्ता लिएको जानकारी गराउनुभएको थियो ।
प्रतिपक्षी दलका सांसदहरू गणेशबहादुर विश्वकर्मा, पुष्पराज कँडेल र युवराज दुलालले भने छलफलमा भाग लिनुभएन । बैठकमा अवरोध भइरहेकाले राप्रपा सांसद खुश्बु ओलीलाई सभामुख अर्यालले छलफलका लागि समय दिए पनि उहाँले भाग लिनुभएन । वैकल्पिक विकास वित्त परिचालनको दफाबार र प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन (पहिलो संशोधन) विधेयक, मतदाता नामावली (पहिलो संशोधन) विधेयक तथा राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशाला (स्थापना र सञ्चालन) विधेयकको सैद्धान्तिक छलफलमा समेत कुनै पनि सांसद सहभागी भएनन् ।
प्रारम्भमै दोहोरियो नजिर
अवरोधबिच बैठक कार्यसूचीमा प्रवेश गराई कानुन तर्जुमाको विगतको नजिर संसद्को प्रारम्भमै दोहोरिएको छ । संसद्मा यसअघि पनि विभिन्न समयमा अवरोधबिच विधेयक पारित भएका छन् । राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा विधेयक, २०७५ तत्कालीन प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसको अवरोध र रोस्ट्रम घेराउबिच प्रतिनिधि सभाले बहुमतले पारित गरेको थियो । यस्तै लोकसेवा आयोग विधेयक, २०७५ पनि राष्ट्रिय सभामा एमाले सांसदहरूले अवरोध गरिरहेका बेला बहुमतबाट पारित भएको थियो । २०७८ को वार्षिक बजेटको प्रतिस्थापन विधेयक पनि एमालेको अवरोधबिच पारित भएको थियो । एमालेको अवरोधबिच २०७८ सालमा एमसिसी सम्झौता पनि संसद्ले अनुमोदन गरेको थियो ।
प्रश्नोत्तरको व्यवस्था कार्यान्वयन गर्न माग
प्रतिनिधि सभा नियमावलीको नियम ५६ को प्रश्नोत्तरको व्यवस्था कार्यान्वयन माग गरेर प्रतिपक्षी दलहरूले सभा अवरोध गरेका हुन् । बिहीबारको बैठकमा आकस्मिक, शून्य र विशेष समय सकिएपछि व्यवस्थापन कार्यमा प्रवेश गर्नुअघि प्रतिपक्षी दलहरूले उठेर विरोध जनाएका थिए । नियमावलीले प्रत्येक महिनाको पहिलो साताभित्र प्रधानमन्त्रीसँग प्रश्नोत्तरको व्यवस्था गरेको छ । सो व्यवस्था कार्यान्वयनको माग प्रतिपक्षी दलहरूले गरिरहेका छन् ।
प्रधानमन्त्री एवं रक्षा, गृह, विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तनमन्त्री वालेन्द्र शाहका तर्फबाट कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमले विधेयकमाथि विचार गरियोस् प्रस्ताव पेस गर्नुअघि प्रतिपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्रीको खोजी गरेका हुन् ।
विरोधबारे जानकारी दिँदै एमाले संसदीय दलका प्रमुख सचेतक ऐनबहादुर महरले नीति तथा कार्यक्रममा प्रधानमन्त्रीको समय माग गरे पनि प्रधानमन्त्रीले बेवास्ता गरेको बताउनुभयो । नेपालको संविधानको धारा ७६ (१०) अनुसार प्रधानमन्त्री संसद्प्रति उत्तरदायी हुनुपर्ने व्यवस्था पालना नभएकोमा महरले आपत्ति जनाउनुभएको हो । प्रतिनिधि सभा नियमावलीको नियम ५६ मा रहेको प्रत्यक्ष प्रश्नोत्तरको कार्यक्रम पालना नभएको भन्दै सो नियम कार्यान्वयन नभएसम्म सदनको कारबाही नबढाउन महरले आग्रह गर्नुभएको थियो ।
यस्तै श्रम संस्कृति पार्टीका आरेन राईले पनि प्रधानमन्त्रीले आफ्नो अधिकार क्षेत्रको विषयमा सदनप्रति जवाफदेही नभएको भन्दै रुलिङको समेत माग गर्नुभयो । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले पनि प्रधानमन्त्रीसँगको प्रश्नोत्तर नभएकोमा आपत्ति जनाउनुभयो । नियमावली र संविधानको कार्यान्वयन संसद्मा हुनुपर्ने मागसमेत उहाँले राख्नुभयो ।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का प्रमुख सचेतक खुश्बु ओलीले प्रधानमन्त्रीसँगको प्रश्नोत्तर प्रतिपक्षका लागि मात्र नभएको बताउँदै नियमावली कार्यान्वयन नहुनु सदनको अवहेलना भएको जिकिर गर्नुभयो । सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का अशोककुमार चौधरीले नियमापत्ति गर्दै संसद्को मर्यादा कायम राख्न माग गर्नुभयो । उहाँले प्रतिपक्ष सांसदहरूको विरोधमा आपत्ति जनाउनुभएको थियो । अवरोधबिच विधेयक पारित गर्दै प्रतिनिधि सभाको बैठक जेठ १२ गतेसम्मका लागि स्थगित भएको छ ।



