सबैभन्दा धेरै साना उद्योगमा विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएका छन् । उद्योग विभागका अनुसार आठ महिनामा २१ अर्ब ८५ करोड पाँच लाख रुपियाँ प्रतिबद्धता आएको छ । यस्तै मझौला उद्योगमा तीन अर्ब ६३ करोड र ठुला उद्योगमा तीन अर्ब ६६ करोड रुपियाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । आठ महिनामा सबैभन्दा धेरै सेवामूलक, पर्यटन उद्योगमा लगानी प्रतिबद्धता रहेको छ । आठ महिनामा २३८ साना उद्योग, मझौला १२ र तीन वटा ठुला उद्योग दर्ता भएका छन् ।

गत आव ३८ अर्ब ४० करोड ७५ लाख रुपियाँ विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो तर सो अवधिमा पाँच अर्ब ९६ करोड १३ लाख खुद विदेशी लगानी भित्रिएको छ । पछिल्ला वर्षमा नेपाल भित्रिने प्रत्यक्ष विदेशी लगानीमध्ये अधिकांश हिस्सा जलविद्युत् आयोजनामा आउने गरेको पाइएको छ ।

नेपाल राष्ट्र बैङ्कको प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीसम्बन्धी सर्वेक्षणले आव २०७८/७९ को अन्त्यसम्ममा कुल प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीको मौज्दात दुई खर्ब ६४ अर्ब ३३ करोड रुपियाँ रहेको छ । नेपालमा सबैभन्दा बढी भारतबाट ८८ अर्ब ५९ करोड, चीनबाट ३३ अर्ब ४५ करोड प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी भित्रिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । नेपालमा रहेको प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीमध्ये ६२.६ प्रतिशत औद्योगिक क्षेत्रमा र ३७.३ प्रतिशत सेवा क्षेत्रमा देखिन्छ । सरकारले आगामी वैशाख १६ र १७ गते लगानी सम्मेलनको तयारी गर्दै रहेको सन्दर्भमा नेपालमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।

धेरै लगानी प्रतिबद्धता कोरिया र चीनबाट

आठ महिनामा सबैभन्दा धेरै विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता कोरियाबाट १३ वटा परियोजनामा १२ अर्ब ८४ करोड रुपियाँ आएको छ । यस्तै चीनबाट १५३ परियोजनामा नौ अर्ब ४१ करोड ५५ लाख ६४ हजार रुपियाँको लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । यस्तै अमेरिकाबाट १० परियोजनामार्फत एक अर्ब १० करोड ८९ लाख रुपियाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । सिङ्गापुरबाट, क्यानडा, जापान, स्विजरल्यान्ड, नेदरल्यान्ड, ट्रकीलगायतका अन्य देशबाट विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।

देशमा सुरुदेखि हालसम्म उद्योग विभागमार्फत चार खर्ब ७८ अर्ब ८३ करोड वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । प्रतिबद्धता धेरै आए पनि लगानी भने ३० देखि ३५ प्रतिशतसम्म मात्र भित्रिने गरेको छ । छ अर्बसम्मका परियोजना उद्योग विभागबाट स्वीकृत हुन्छ । अरू ठुला आयोजना भने लगानी बोर्डबाट स्वीकृत हुने गर्छन् ।