महानिर्देशक दाहालले कोशी प्रदेशका झापा, मोरङ र सुनसरीसहित बारा, महोत्तरी, चितवन र नवलपरासीमा सङ्क्रमण नियन्त्रणमा आइसकेको बताउनुभयो । काठमाडौँ उपत्यका र काभ्रेपलाञ्चोकका केही क्षेत्रमा सङ्क्रमण अझै बढ्दो क्रममा रहेको उहाँले भन्नुभयो । यसले किसान मात्र होइन, सर्वसाधारणलाई पनि चिन्तित बनाएको उहाँले बताउनुभयो ।

बर्डफ्लु मुख्यतः पन्छीमा देखिने रोग भए पनि केही प्रकारका भाइरस मानिसमा समेत सर्न सक्ने भएकाले यसको संवेदनशीलता उच्च मानिने पशु चिकित्सा परिषद्का उपाध्यक्ष डा. मनोज शाहीले बताउनुभयो । जोखिमका कारण पशु क्वारेन्टाइन कार्यालयले सीमानाकामा निगरानी बढाइएको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो । उहाँले अवैध रूपमा भित्रिने पन्छी नियन्त्रण गरी नष्ट गर्ने अभियान बताउँदै सङ्क्रमित क्षेत्रमा द्रुत कार्यदल परिचालन गरी पन्छी तथा पन्छीजन्य सामग्री नष्ट गरिँदै आएको दाबी गर्नुभयो ।

बर्डफ्लुको असर केवल व्यावसायिक फार्ममा मात्र सीमित छैन । ललितपुरको जावलाखेलस्थित सदर चिडियाखाना समेत सङ्क्रमण देखिएपछि अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएको छ । सामान्य दिनमा बालबालिकाको हाँसो र पर्यटकको चहलपहलले भरिने चिडियाखाना अहिले मौन छ ।

यसले रोगको प्रभाव कृषिक्षेत्रभन्दा बाहिर पर्यटन, मनोरञ्जन र जनजीवनसम्म फैलिएको स्पष्ट देखाउँछ । बर्डफ्लु देखिएको फार्ममा सम्पूर्ण पन्छी नष्ट गर्नुपर्ने नियम छ । रोग नियन्त्रणका लागि यो आवश्यक कदम भए पनि किसानका लागि भने जीवनभरको लगानी एकै पटक समाप्त हुन सक्छ । एक पटक रोग लागेपछि कम्तीमा तीन महिना नयाँ कुखुरा राख्न मिल्दैन । पुनः बर्डफ्लुको जाँच गरेर पूर्ण रूपमा निःसङ्क्रमण गरेपछि मात्रै कुखुरा पाल्न मिल्ने भएकाले किसानले थप क्षति बेहोर्न बाध्य हुने छन् । यस क्षेत्रका विज्ञ पशु चिकित्सक मणिप्रसाद सापकोटाले रोग नियन्त्रणसँगै प्रभावित किसानलाई राहत, क्षतिपूर्ति र पुनस्र्थापनाको कार्यक्रम प्रभावकारी बनाउन नसके कृषक व्यवसायबाट पलायन हुने जोखिम पनि बढ्ने बताउनुभयो ।

पशुसेवा विभागले किसानलाई फार्ममा जैविक सुरक्षा कडाइका साथ पालना गर्न आग्रह गरेको छ । पुराना अन्डा क्रेट पुनः प्रयोग नगर्न, ढुवानीका साधन निःसङ्क्रमण गर्न, जङ्गली चराचुरुङ्गीबाट घरपालुवा पन्छीलाई सुरक्षित राख्न र स्वास्थ्य प्रमाणपत्रबिना पन्छी ओसारपसार नगर्न सचेत गराइएको छ ।