धानचामलमै बाहिरियो चालिस अर्ब

मुलुकबाट एक वर्षमा धानचामल खरिदका लागि ४० अर्ब रुपियाँभन्दा बढी रकम बाहिरिएको छ । स्वदेशमै उत्पादन गर्न सक्ने पर्याप्त सम्भावना भए पनि स्थानीय उत्पादनले माग धान्न नसक्दा धानचामलका लागि ठुलो रकम बाहिरिएको हो ।

भन्सार विभागको तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ४० अर्ब १८ करोड रुपियाँ बराबरको धानचामल आयात भएको छ । अघिल्लो आव २०८०/८१ मा २२ अर्ब २२ करोड रुपियाँको धानचामल आयात भएको थियो । अघिल्लो आवको तुलनामा गत आवमा झन्डै दोब्बर परिमाणले आयात बढेको छ । गत आवमा भारतले चामल निर्यातमा खुकुलो गरेकाले पनि आयात बढी भएको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

गत आवमा सबैभन्दा धेरै २१ अर्ब ५२ करोड २७ लाख ८४ हजार रुपियाँ बराबरको ५३ करोड ३७ लाख १५ हजार २५९ केजी धान आयात भएको छ । अघिल्लो आवमा १२ अर्ब ९४ करोड १० लाख ८८ हजार रुपियाँ बराबरको ३२ करोड ११ लाख १९ हजार ३१३ केजी धान आयात भएको थियो ।

यस्तै गत आवमा १८ अर्ब ६६ करोड ५९ लाख ३१ हजार रुपियाँ बराबरको २४ करोड १५ लाख ५३ हजार ३२५ केजी चामल आयात भएको विभागको तथ्याङ्क छ । गत वर्ष सो अवधिमा नौ अर्ब २८ करोड ९८ लाख ५६ हजार रुपियाँ बराबरको आठ करोड ८७ लाख २३ हजार ५०६ केजी चामल आयात भएको थियो । यस्तै आव २०७९/८० मा भने ३६ अर्ब ५० करोड बराबरको धानचामल आयात भएको थियो ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका अनुसार गत आवमा ५९ लाख ५५ हजार मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो । मन्त्रालयका अनुसार मुलुकमा वार्षिक ७० लाख मेट्रिक टन धानको आवश्यक पर्ने गर्छ । स्थानीय उत्पादनले माग धान्न नसक्दा वार्षिक १० लाख मेट्रिक टन धान अपुग हुने गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

मन्त्रालयका वरिष्ठ तथ्याङ्क अधिकृत रामकृष्ण रेग्मीले भारतले धानचामल निर्यातमा खुकुलो गर्दा गत आवमा नेपालमा आयात बढेको जानकारी दिनुभयो । अघिल्लो वर्ष भारतले चामल निर्यातमा कडाइ गर्दा आयात कम भएको थियो उहाँले भन्नुभयो, “स्थानीय उत्पादनले माग धान्न नसक्दा र मसिनो बास्नादार चामलको प्रयोग धेरै हुन थालेपछि यस वर्ष दोब्बरले धानचामल आयात बढेको जानकारी दिनुभयो ।”

पछिल्लो समय खेतीयोग्य जमिन पलटिङ गरी घडेरीमा प्रयोग हुँदै गएको र काम गर्ने युवा जनशक्ति वैदेशिक रोजगारीमा गएकाले माग अनुसार खाद्यान्न उत्पादन हुन सकेको छैन । प्रतिव्यक्ति प्रतिवर्ष १३३ केजी चामल आवश्यक पर्ने गर्छ । मन्त्रालयका अनुसार वार्षिक छ लाख मेट्रिक टन चामल अपुग हुने गर्छ ।

छिमेकी मुलुक भारत, चीन, अर्जेन्टिना, साउथ अफ्रिका, इन्डोनेसिया, मेक्सिको, थाइल्यान्ड, मलेसियालगायतका देशबाट नेपालमा खाद्यान्न आयात हुने गर्छ ।

आइतबार, साउन ११, २०८२ मा प्रकाशित