एक्यूआइ शून्यदेखि ५० सम्म हुनुलाई राम्रो मानिन्छ, ५१ देखि एक सयसम्मको अवस्थालाई मध्यम, एक सय एकदेखि एक सय ५० सम्मलाई संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थकर, एक सय ५१ देखि दुई सयसम्म अस्वस्थकर, दुई सय एकदेखि तीन सयसम्म धेरै अस्वस्थकर, तीन सय एकदेखि चार सय जोखिम र एक्युआइ चार सय एकदेखि पाँच सयसम्मको अवस्थालाई धेरै जोखिम मानिन्छ ।

महानिर्देशक तिवारीले भन्नुभयो, “वायु प्रदूषण नियन्त्रण तथा न्यूनीकरणको विषय बहुपक्षीय सरोकार, जिम्मेवारी, नियमन, नियन्त्रण, स्रोत व्यवस्थापन तथा सचेतनाको विषय भएकाले वातावरण विभागले समग्र सबै प्रति सहयोगको अपेक्षासमेत गर्दछ ।”

विभागले सर्वसाधारणलाई वन डढेलो रोकथाम तथा नियन्त्रणमा सघाउ पु¥याउन, घर बाहिर आउँदा अनिवार्यरुपमा मास्कको प्रयोग गर्न, खुलारुपमा प्लाष्टिक तथा कृषिजन्य अवशेषलगायत कुनै प्रकारका फोहर नजलाउन÷जलाउन नदिनु हुन, स्वेच्छिकरुपमा सम्भव भएसम्म गाडी नचलाउन र छोटो दूरीका लागि पैदल तथा साइकल प्रयोग गर्नु अपिलसमेत गरेको छ ।

ज्येष्ठ नागरिक, बालबालिका, मुटु÷दमलगायत श्वासप्रश्वासका बिरामीलाई अतिआवश्यक अवस्थाबाहेक घर बाहिर ननिस्कन र घर बाहिर आउँदा अनिवार्यरुपमा मास्कको प्रयोग आग्रह गरेको छ ।

उद्योग/व्यवसाय/आयोजनाका नियमनकारी सरकारी संस्थालाई वायुप्रदूषण बढाउने क्रियाकलाप नगर्न÷नगराउन तथा वातावरणीय मापदण्ड पालनासम्बन्धी विषयमा निर्देशन परिपत्र गरिदिनहुन साथै वातावरणीय पक्षको सघन अनुगमन गर्नसमेत विभागले आग्रह गरेको छ ।

विभागका उपसचिव सीता रेग्मीले प्रदेश सरकार र स्थानीय तहले वायुप्रदूषण व्यवस्थापनसम्बन्धी कार्ययोजना बनाइ कार्यान्वयन गर्नुपर्ने र धुलो बढी हुने क्षेत्रमा सम्भव भएसम्म पानी हाल्नुपर्ने तथा बु्रमर सञ्चालन गर्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो । उहाँले स्थानीय प्रशासन, सुरक्षाकर्मीलगायत सरोकारवाला निकायलाई समन्वय गरी डढेलो र प्रदूषण रोकथाममा सहकार्यका लागि आग्रहसमेत गर्नुभयो ।

विकास निर्माण आयोजनाको नेतृत्व गर्ने÷सञ्चालन गर्ने निजी क्षेत्र तथा निर्माण व्यवसायीलाई वातावरणमैत्री तवरबाट विकास/निर्माण कार्य गर्न, यातायात व्यवसायीलाई आफ्नो सवारीसाधनको नियमित मर्मतसम्भार गर्न तथा सवारी प्रदूषणको जाँच गराउन विभागको आग्रह छ । यसैगरी आम कृषकलाई कृषि कार्यबाट उत्पादन हुने कृषिजन्य अवशेषलाई नजलाउन आग्रह गरिएको छ ।