राउटे समुदायको जीवनस्तर सुधार गर्न, बालबालिकालाई पढाइ–लेखाइमा प्रेरित गर्न, स्वास्थ्य शिक्षा र सामाजिकीकरणको पहल गर्न सोसेक नेपालले राउटे परियोजना सञ्चालन गरिरहेको छ । राउटे समुदायसँगै बस्दै–सर्दै हिँड्ने गरी परियोजनामा दुई महिलासहित जना कर्मचारी परिचालन गरिएको छ ।

पहिले काठपात, जडीबुटीको भरमा उपचार गर्ने राउटे समुदाय परियोजना र सहजकर्ताहरूको लामो प्रयासपछि उनीहरू सामान्य बिरामी पर्दा वा चोट पटक लाग्दा परियोजनामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीको सम्पर्कमा पुग्ने गरेका छन् ।

परियोजनाकै सहयोगमा गुराँस गाउँपालिकाले दुई महिना लगाएर २०७५ असार ३० गते राउटे समुदायकाे बस्तीमै पुगेर एक सय ४९ जना सबैलाई फोटोसहितको परिचयपत्र दिएको थियो । त्यस बेलादेखि गाउँपालिकाले राउटे समुदाय बस्तै–सर्दै जहाँ गए पनि त्यहीँ पुगेर सामाजिक सुरक्षा भत्ता दिने गरेको छ ।

त्यति बेला परिचयपत्र लिँदा राउटे महामुखिया महिनबहादुर शाहीले ‘अहिले परिचयपत्र त लिन्छौँ, पछि नागरिकता पनि बनाउनुपर्छ भनेर करकाप नगर्नू’ भनी सर्त राख्नुभएको थियो । राउटे समुदायमा पढाइलेखाइ, खेती किसानी र एकै ठाउँमा बस्ती बस्न हुँदैन भन्ने पुरातन विश्वास रहेकाे छ ।

राउटे जातिको एउटा समूह डडेल्धुराको पर्शुराम नगरपालिका–११ आमपानीमा स्थायीरूपमा बस्दै आएको छ । डडेल्धुरामा बालबालिका विद्यालय अनि वयस्कहरू मजदुरी गर्नेजस्ता सामान्य जनजीवनमा फर्किएकाे अवस्थामा उनीहरूलाई राउटे मान्न नसकिने दैलेखका राउटे मुखिया वीरबहादुर शाहीको तर्क छ ।