“कुन समयमा कुन बाली लगाउने, कुन रोगको जोखिम छ, आगामी साताको मौसम कस्तो रहने छ, बजारमा मूल्य कति छ भन्ने जानकारीले किसानको निर्णय निर्धारण गर्छ,” उहाँ भन्नुहुन्छ । उहाँका अनुसार समयमै प्राप्त हुने सूचनाले उत्पादन लागत घटाउन र आम्दानी बढाउन मद्दत पु¥याउँछ । यसले घुसुवा बालीबाट किसानको आम्दानी बढाउनसमेत सहयोग मिल्ने उहाँ उल्लेख गर्नुभयो ।

क्षमता बढ्दै

धादिङका किसान रूपा सुवेदीले मोबाइल एप प्रयोग गर्न थालेपछि तरकारी बिक्रीमा फरक अनुभव गर्नुभएको छ । “पहिले व्यापारीले जे मूल्य भन्यो त्यहीमा बेच्नुपथ्र्यो,” उहाँ भन्नुहुन्छ, “अहिले कालीमाटीलगायतका बजारको मूल्य हेरेर मात्रै बिक्री गर्छु । बजार मूल्य थाहा भएपछि व्यापारीसँग कुरा गर्न सजिलो भएको छ ।” उहाँले आफ्ना किसान साथीलाई समेत तरकारीको मूल्यबारे कुरा गर्ने थलोका रूपमा मोबाइललाई लिएको उल्लेख गर्नुभयो । कृषि विज्ञहरूका अनुसार यस्ता डिजिटल उपकरणले किसान र बजारबिचको सूचना असमानता घटाइरहेका छन् ।  यसले किसानको सौदाबाजी क्षमता बढाउन सहयोग गरेको छ ।

जलवायुसँग जुध्न सहयोग

कृषि क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव बढिरहेका बेला मौसम र जोखिमसम्बन्धी सूचना दिने एपको महत्व पनि बढ्दै गएको छ । हाल नेपालमा दुई दर्जनभन्दा बढी कृषि एप प्रयोगमा भए पनि सबै एप प्रभावकारी रूपमा सञ्चालनमा छैनन् । कतिपय एप नियमित रूपमा अद्यावधिक नहुँदा प्रयोगकर्ता घट्ने गरेका छन् ।

कृषि क्षेत्रलाई आधुनिक, व्यावसायिक र प्रतिस्पर्धी बनाउने सरकारी लक्ष्य हासिल गर्न यस्ता डिजिटल उपकरण प्रभावकारी माध्यम बन्न सक्ने देखिएको छ । किसानले सही सूचना, सही समयमा प्राप्त गर्न सके कृषि उत्पादन र आम्दानी दुवै बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।