आफन्तको खोजीमा राज्य

विपत्को पहिलो घडीदेखि नै राज्यका सम्पूर्ण सुरक्षा संयन्त्र खोज तथा उद्धारमा परिचालित छन् । नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका हजारौँ जनशक्ति कठिन भूगोल, अवरुद्ध सडक र जोखिमपूर्ण नदीको प्रवाहबिच निरन्तर उद्धारमा खटिएका छन् । प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार तथा राहतका लागि २१ हजार ४६५ सुरक्षाकर्मी परिचालित छन् । नेपाली सेनाले हवाई साधनमार्फत एक हजार ४५ पटक तथा निजी क्षेत्रका हवाई साधनले १२९ पटक उडान गरी खोज, उद्धार तथा राहतलाई तीव्रता दिएका छन् ।

बाढीमा आफैँ सहकर्मी गुमाएका सुरक्षाकर्मीसमेत आफ्ना पीडा थाँती राखेर उद्धारमा खटिएका छन् । भोटेकोशीको बाढीमा ४५ नेपाली सेना, २५ नेपाल प्रहरी र १२ सशस्त्र प्रहरी अझै सम्पर्कविहीन छन् । आफ्नै सहकर्मीको अवस्था अज्ञात हुँदाहुँदै पनि सुरक्षाकर्मी प्रभावित क्षेत्रमा बेपत्ताको खोजी र पीडितको उद्धारमा निरन्तर सक्रिय छन् । नेपाली सेनाले नुवाकोटको त्रिशूली बट्टारस्थित मैथिल ब्यारेकमा फरवार्ड हेडक्वार्टर, इमर्जेन्सी मेडिकल रेस्क्यु टिम र मुख्य फरवार्ड एयर बेस स्थापना गरी उद्धार सञ्चालन गरेको छ । रसुवाको धुन्चेमा पनि ट्याक्टिकल हेडक्वार्टर, फरवार्ड मेडिकल टिम र अतिरिक्त एयर बेस सञ्चालनमा छन् ।

उद्धारसँगै उपचार र आश्रय

बाढीपछि घाइते तथा प्रभावित नागरिकलाई तत्काल स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने कामसमेत तीव्र पारिएको छ । हालसम्म छ हजार ७३ जनालाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइएको छ । विभिन्न अस्पतालमा ३२३ जना उपचाररत छन् । नेपाली सेनाले तीन हजार २८८ र सशस्त्र प्रहरीले दुई हजार ४६२ जनालाई उपचार सेवा दिएको छ ।

उद्धार गरिएका नागरिकको तत्काल व्यवस्थापनका लागि रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा होल्डिङ सेन्टर सञ्चालन गरिएको छ । हाल तीन हजार ९१२ जना होल्डिङ सेन्टरमा रहेका छन् । उनीहरूका लागि खाद्यान्न, जेनेरेटर, हाइजेनिक किट, विद्यार्थी किटलगायतका राहत सामग्री उपलब्ध गराइएको छ । प्रभावित नागरिकमा परेको मानसिक आघात कम गर्न मनोसामाजिक परामर्शसमेत सञ्चालन भइरहेको छ ।

पुनर्स्थापनाको कठिन चुनौती 

उद्धार र राहतको तत्कालीन चरणसँगै अब राज्यसामु पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणको कठिन जिम्मेवारी थपिएको छ । बाढीले सडक, पुल, बस्ती, विद्युत् र जलविद्युत् संरचनामा ठुलो क्षति पुर्‍याएको छ ।

विद्युत् आपूर्ति भने क्रमशः पुनर्स्थापित हुँदै छ । रसुवामा ७८ प्रतिशत, नुवाकोटमा ९६.७ प्रतिशत र धादिङमा ९९.८ प्रतिशत घरधुरीमा विद्युत् आपूर्ति सुचारु भएको छ तर क्षतिग्रस्त सडक र पुल पुनर्निर्माण, विस्थापित परिवारको सुरक्षित पुनर्वास, जीविकोपार्जनको पुनर्स्थापना तथा ध्वस्त संरचनाको निर्माण तत्कालको चुनौती बनेको छ ।

प्राधिकरणका प्रवक्ता महतले उद्धारसँगै अब सुरक्षित आवास, जीविकोपार्जनसहितको पुनर्स्थापना र क्षतिग्रस्त भौतिक संरचनाको पुनर्निर्माणमा राज्यको ध्यान केन्द्रित हुने बताउनुभयो ।