काठमाडौं, जेठ ०८ – नेपालको समकालीन राजनीतिमा केपी शर्मा ओली जत्तिको लोकप्रियता, प्रभाव र विवाद सायद कमै नेताले प्राप्त गरेका छन्। एक समय यस्तो थियो, जब ओलीलाई राष्ट्रवादी नेतृत्वको प्रतीक मानिन्थ्यो। सामाजिक सञ्जालदेखि गाउँ–सहरका चिया पसलसम्म उनको चर्चा हुन्थ्यो। तर आज परिस्थिति बदलिएको छ। उनका समर्थकहरू अझै सक्रिय भए पनि उनीप्रति असन्तुष्टि र आलोचना गर्नेहरूको संख्या पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिन्छ। आखिर हिजोको त्यो अपार लोकप्रियता आज किन कमजोर देखिन थालेको छ ?
राष्ट्रवादले दिएको उचाइ
२०७२ साल नेपालको राजनीतिक इतिहासमा विशेष वर्ष थियो। नेपालको नयाँ संविधान जारी भएपछि भारतसँगको सम्बन्ध तनावपूर्ण बन्यो र सीमामा लामो समयसम्म नाकाबन्दीको अवस्था सिर्जना भयो। त्यो बेला प्रधानमन्त्री रहेका ओलीले राष्ट्रिय स्वाभिमानको पक्षमा दृढ रूपमा उभिएको सन्देश दिए।
भारतीय दबाबविरुद्ध खुलेर बोलेका ओलीलाई धेरै नेपालीले राष्ट्रियताको नायकका रूपमा हेर्न थाले। त्यतिबेला “ओलीले झुक्न दिएनन्”, “देशको स्वाभिमान जोगाए” भन्ने धारणा व्यापक बन्यो। यही राष्ट्रवादी छविले उनलाई असाधारण लोकप्रियता दिलायो।
विकास र समृद्धिको आशा
२०७४ को निर्वाचनमा वाम गठबन्धनले ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्यो। दुई तिहाइ नजिकको जनमत प्राप्त भएपछि नागरिकमा ठूलो आशा जाग्यो। ओलीले “समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली” को नारा अघि सारे।
रेल, पानीजहाज, सुरुङमार्ग, ठूला पूर्वाधार, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक विकासका महत्वाकांक्षी योजनाहरू सार्वजनिक भए। जनताले राजनीतिक स्थायित्वसँगै विकासको नयाँ युग सुरु हुने अपेक्षा गरेका थिए।
त्यो समयमा ओलीको लोकप्रियता चरम उत्कर्षमा थियो। उनका भाषण, शैली र आत्मविश्वासले धेरैलाई आकर्षित गरेको थियो।
अपेक्षा र यथार्थबीचको दूरी
तर समयसँगै जनअपेक्षा र सरकारी उपलब्धिबीचको दूरी देखिन थाल्यो। विकासका धेरै घोषणा व्यवहारमा अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेनन्। बेरोजगारी, महँगी, आर्थिक सुस्तता र सेवा प्रवाहका समस्याहरू कायमै रहे।
नागरिकहरूले ठूलो परिवर्तनको अपेक्षा गरेका थिए, तर दैनिक जीवनमा त्यस्तो परिवर्तन अनुभूत गर्न नसक्दा निराशा बढ्न थाल्यो। राजनीतिमा अपेक्षा जति ठूलो हुन्छ, असन्तुष्टि पनि त्यति नै छिटो बढ्ने गर्छ।
पार्टीभित्रको संघर्ष
ओली नेतृत्वको अर्को ठूलो चुनौती पार्टीभित्रको विवाद बन्यो। तत्कालीन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी भित्रको शक्ति संघर्षले सरकार सञ्चालनलाई प्रभावित गर्यो।
नेतृत्व विवाद, आरोप–प्रत्यारोप र अन्ततः पार्टी विभाजनले ओलीको राजनीतिक छविमा असर पुर्यायो। जनताले स्थायित्वको अपेक्षा गरेका थिए, तर सत्ता संघर्षले राजनीतिक अस्थिरताको अनुभूति गरायो।
प्रतिनिधिसभा विघटनको विवाद
ओलीको राजनीतिक यात्रामा सबैभन्दा विवादास्पद निर्णयमध्ये एक प्रतिनिधिसभा विघटन थियो। सर्वोच्च अदालतले उक्त कदम बदर गरेपछि राजनीतिक बहस झन् तीव्र बन्यो।
समर्थकहरूले यसलाई राजनीतिक बाध्यता भने भने आलोचकहरूले लोकतान्त्रिक अभ्यासमाथिको चुनौतीका रूपमा व्याख्या गरे। यही घटनापछि ओलीप्रति सकारात्मक र नकारात्मक धारणा झन् स्पष्ट रूपमा विभाजित हुन पुग्यो।
नयाँ पुस्ताको बदलिँदो सोच
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको प्रभाव बढेको छ। परम्परागत दल र पुराना नेताप्रति प्रश्न उठाउने प्रवृत्ति बलियो बनेको छ।
युवाहरू परिणाममुखी राजनीति, पारदर्शिता, सुशासन र रोजगारीका विषयमा बढी संवेदनशील देखिन्छन्। यही कारण पुराना राजनीतिक नाराभन्दा प्रत्यक्ष उपलब्धि र कार्यसम्पादनलाई महत्व दिने प्रवृत्ति बढेको छ।
यस परिवर्तनले ओली मात्र होइन, नेपालका लगभग सबै स्थापित दल र नेताहरूलाई चुनौती दिएको छ।
अझै कायम समर्थक आधार
यद्यपि आलोचना बढे पनि ओलीको राजनीतिक प्रभाव समाप्त भएको छैन। उनी अझै पनि नेपालको सबैभन्दा चर्चित र प्रभावशाली नेतामध्ये एक हुन्। विशेषगरी राष्ट्रवाद, पार्टी संगठन र राजनीतिक अनुभवका कारण उनको समर्थक आधार बलियो नै छ।
उनको भाषण शैली, राजनीतिक आक्रामकता र जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने क्षमता अझै पनि उनका प्रमुख राजनीतिक बल हुन्।
निष्कर्ष
केपी शर्मा ओलीको यात्रा लोकप्रियता, सफलता, विवाद र चुनौतीहरूको मिश्रण हो। २०७२ को राष्ट्रवादी छविले उनलाई जनताको मनमा नायक बनायो। २०७४ को चुनावी सफलताले त्यो लोकप्रियतालाई शिखरमा पुर्यायो। तर उच्च अपेक्षा, राजनीतिक विवाद, पार्टी विभाजन र अपेक्षित परिणाम नआउँदा उनको लोकप्रियतामा गिरावट देखिन थाल्यो।
तर राजनीतिमा कुनै नेता स्थायी रूपमा शिखरमा रहँदैनन् र स्थायी रूपमा समाप्त पनि हुँदैनन्। ओलीको वर्तमान अवस्था पनि त्यही राजनीतिक यथार्थको हिस्सा हो—जहाँ जनताको विश्वास जित्न नाराभन्दा बढी परिणाम आवश्यक हुन्छ। नेपालका मतदाताले अब भाषणभन्दा कामको मूल्यांकन गर्न थालेका छन्, र यही मापदण्डले भविष्यमा पनि सबै राजनीतिक नेताहरूको मूल्याङ्कन गर्नेछ।



